همه چیز درباره مالیک اسید!

اسید مالیک (Malic Acid) افزودنی است که اگر به ترکیبات مواد غذایی و مکمل ها دقت کرده باشید، به احتمال زیاد نام آن را در کنار دیگر ترکیبات دیده اید. اما آیا می‌دانستید با مصرف کربوهیدرات به‌طور طبیعی این اسید در بدن تولید شده و به انرژی تبدیل می‌گردد؟ آیا می‌دانستید این اسید را می‌توانید در بسیاری از میوه‌ها و سبزیجات پیدا کنید؟

اسید مالیک چیست؟

اسید مالیک(Malic Acid) ترکیبی آلی از خانواده آلفا هیدروکسی اسیدها(AHA) است و می‌توانید آن را در بسیاری از غذاهای مصرفی روزانه خود بیابید. این اسید که با نام‌های مالیک اسید، هیدروکسی بوتاندیوئیک اسید، هیدروکسی سوسینیک اسید نیز شناخته می‌شود برای اولین‌بار در سال 1785 میلادی توسط شیمی‌دانی سوئدی_آلمانی به نام کارل ویلهلم شیل کشف شد. از آنجایی‌که اسید مالیک از آب سیب(Malus) استخراج شد، آنتوان لاوزیه (شیمی‌دانی فرانسوی) پیشنهاد نامگذاری آن را به مالیک اسید داد.
برای آشنایی با سایر آلفا هیدروکسی اسیدها، خواندن مقاله زیر را به شما توصیه می‌کنیم.

همچنین توصیه میشود بخوانید آلفا هیدروکسی اسید (AHA) چیست و چه مزایایی برای پوست دارد؟

در سال 1976 با انتشار کتاب پرفروش آندریاس موریتز به نام “پاکسازی باورنکردنی کبد و کیسه صفرا” توجه‌ محققین به سمت اسید مالیک جلب شد و مورد استقبال آن‌ها قرار گرفت. موریتز در این کتاب  اسید مالیک را به‌عنوان یک سم‌زدای طبیعی مورد مطالعه قرار داده و به نقش آن در جلوگیری از ایجاد سنگ کیسه صفرا و پاکسازی کبد اشاره کرده بود.

رایج‌ترین منبع اسید مالیک سیب ترش است و حدود 94 تا 98 درصد از کل اسیدهای موجود در آن را تشکیل می‌دهد از این رو به آن اسید سیب نیز گفته می‌شود. این اسید به میزان قابل توجهی در میوه‌هایی همچون گلابی، به، هندوانه، آناناس، گیلاس، زردآلو، هلو، توت قرمز و سبزیجات مختلف به ویژه هویج، کلم بروکلی، لوبیا، نخود فرنگی و ریواس یافت می‌شود.

فواید اسید مالیک در سلامت انسان

اسید مالیک طعمی ترش دارد و از آن در آب‌نبات‌های ترش استفاده می‌کنند. این اسید به عنوان طعم‌دهنده و نگهدارنده به‌طور گسترده در نوشیدنی‌های غیرگازدار، محصولات لبنی اسیدی همانند شیرهای با طعم میوه، نوشیدنی‌های پروتئینی همچون شیر سویا و سایر مواد غذایی استفاده می‌شود.

استفاده از اسید مالیک محدود به یک افزودنی نیست. اسید مالیک فواید بسیاری در سلامتی انسان دارد و در ادامه برخی از آن‌ها را با یکدیگر بررسی می‌کنیم.

سلامت پوست

مزایای اسید مالیک روی پوست و نقش آن در جوان‌سازی پوست قابل چشم‌پوشی نیست. اسید مالیک PH پوست را تنظیم می‌کند، به عنوان یک عنصر لایه‌بردار در انواع سرم های لایه بردار به درمان آکنه و لکه‌های به‌جای مانده از آن کمک می‌کند، تولید کلاژن را افزایش می‌دهد و علائم پیری پوست همچون چین و چروک و افتادگی پوست را کاهش می‌دهد. در مقاله راهنمای جامع لایه برداری صورت و بدن بیشتر درباره نحوه عملکرد لایه برداری و مزایای آن صحبت کرده‌ایم.

درمان سنگ کلیه

کاهش دفع سیترات عاملی خطرناک در ایجاد سنگ کلیه است. اسید مالیک می‌تواند با قلیایی کردن ادرار و افزایش دفع سیترات از اتصال کلسیم به سایر مواد موجود در ادرار جلوگیری کرده و احتمال ایجاد سنگ کلیه را کاهش دهد.

درمان فیبرومیالژیا و سندرم خستگی مزمن

فیبرومیالژیا اختلالی مزمن در بدن است و با درد گسترده و طولانی مدت در ساختار اسکلتی عضلانی بدن همراه با خستگی بیش از حد، خواب آلودگی و اختلالات خلقی بروز می‌کند. این عارضه در زنان نسبت به مردان شایع‌تر است و علت بروز آن به‌طور کامل هنوز مشخص نشده است. برطبق نظر محققین فیبرومیالژیا با تاثیر بر نحوه پردازش سیگنال‌های درد توسط مغز و نخاع، احساس درد را تقویت می‌کند.

براساس مطالعات آزمایشگاهی مصرف اسید مالیک همراه با منیزیم، درد و حساسیت را در افراد مبتلا به فیبرومالیژیا به میزان قابل توجهی کاهش می‌دهد. اثربخشی اسید مالیک در درمان فیبرومیالژیا نیازمند تحقیقات بیش‌تری است و در حال حاضر می‌توان آن را به عنوان یک درمان جایگزین در نظر گرفت.

سلامت دهان و دندان

اسید مالیک ماده‌ای محبوب و کاربردی در تولید خمیردندان و دهانشویه است. اسید مالیک تولید بزاق را افزایش داده و از خشکی دهان جلوگیری می‌کند. این اسید با اثرات ضدعفونی‌کنند‌گی خود به کاهش باکتری‌ها و ارتقای بهداشت دهان، دندان و لثه‌ها کمک می‌کند.

سلامت قلب

برطبق بررسی‌های صورت گرفته، اسید مالیک و اسید سیتریک علاوه بر فلانوئیدها فعالیت آنتی اکسیدانی، ضدالتهابی و ضد پلاکتی دارند و می‌توانند اثرات محافظتی بالقوه‌ای بر بیماری ایسکمیک قلب داشته باشند.

تقویت انرژی و بهبود عملکرد ورزشی

چرخه کربس (Krebs cycle) که با نام چرخه اسید سیتریک نیز شناخته می‌شود یک مسیر متابولیک خاص درون سلولی برای تولید و تامین انرژی لازم اندام ها و سیستم عصبی بدن است.

بدن انسان از اسید مالیک برای افزایش انرژی کمک می‌گیرد. این اسید کاتالیزور و بخشی ضرروی از چرخه کربس است و با کمک مواد مغذی(کربوهیدرات‌ها، پروتئین‌ها، چربی‌ها و آب) انرژی لازم برای فعالیت‌های بدن را تولید می­نماید.

نقش اسید مالیک در چرخه کربس و رساندن انرژی به سلول‌ها در سطح مولکولی اثرات ضدخستگی آن را مشخص می‌کند. اگر اسید مالیک به مقدار کافی در بدن وجود نداشته باشد، این فرایند به طور طبیعی انجام نشده و سبب ایجاد خستگی مزمن، کاهش تمرکز در محل کار و یا مطالعه می‌شود.

خوردن غذاها یا مکمل‌های غنی از اسید مالیک می تواند سبب افزایش این اسید در سطح سلول‌ها و حمایت از فرایندهای فیزیولوژیکی بدن شود.

مکمل‌های اسید مالیک سبب تقویت عمکلرد عضلانی و ریکاوری سریع‌تر پس از فعالیت‌های ورزشی می‌شود. این اسید با خنثی کردن اثرات اسید لاکتیک، تولید ADP (مولکول انتقال و تامین انرژی سلولی) برای میتوکندری را تحریک کرده و به‌طور غیرمستقیم شرایط هوازی را بازسازی و ریکاوری عضلات را تسریع می‌کند.

پاکسازی کبد و کیسه صفرا

فلزات سنگین و سمی همچون سرب، جیوه و آلومینیوم به‌وفور در مواد غذایی وجود دارد و در دوزهای کم بلعیده می‌شود. تجمع این فلزات در عملکرد کبد اختلال ایجاد می‌کند. اسید مالیک ترکیبی طبیعی با اثرات سم‌زدایی و محافظتی است و نقش به‌سزایی در تخلیه سموم از کبد، بهبود عملکرد کیسه صفرا و جلوگیری از ایجاد سنگ صفرا دارد.

عوارض جانبی مالیک اسید

در طی تحقیقات و مطالعات صورت‌گرفته اسید مالیک مکملی بی‌خطر است و استفاده از آن به عنوان افزودنی، نادر بودن عوارض جانبی آن را برجسته نموده است. ساده‌ترین راه برای مصرف اسید مالیک استفاده آن به شکل قرص، پودر و یا نوشیدن آب سیب و یا سایر میوه‌ها است. با این حال آب میوه فیبر بالایی دارد و استفاده از آن در افرادی که دارای زخم معده و یا بیماری‌های گوارشی هستند باید محدود شود. دوزهای پایین اسید مالیک هیچ عوارضی جانبی برای کودکان و زنان باردار ندارد. با وجود عدم عوراض جانبی، برای درمان بیماری‌هایی که در بالا ذکر شد این افراد باید از مصرف آن خودداری کرده و یا تنها تحت نظر پزشک متخصص مصرف نمایند.